เอกภพสัมพัทธ์และแผนภาพเวนน์
เอกภพสัมพัทธ์ (U) คือเซตที่กำหนดขอบเขตของสิ่งที่เราสนใจ ทุกเซตที่พูดถึงต้องอยู่ใน U เวลาวาดรูป เราใช้สี่เหลี่ยมแทน U และใช้วงกลมแทนเซตต่าง ๆ เรียกว่า แผนภาพเวนน์
ในบทนี้ใช้ตัวอย่างเดียวกันตลอด:
U = {1, 2, 3, ..., 10}, A = {1, 2, 3, 4, 5}, B = {4, 5, 6, 7}
อยู่ใน A หรือ B
= {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7}
อยู่ใน A และ B
= {4, 5}
อยู่ใน U แต่ไม่อยู่ใน A
= {6, 7, 8, 9, 10}
อยู่ใน A แต่ไม่อยู่ใน B
= {1, 2, 3}
สูตรนับจำนวนสมาชิก
\[ n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B) \]
ทำไมต้องลบ n(A ∩ B)? เพราะสมาชิกที่อยู่ทั้งสองเซตถูกนับซ้ำ 2 ครั้ง (นับตอน A หนึ่งครั้ง ตอน B อีกครั้ง) จึงต้องหักออก 1 ครั้ง
โจทย์ตัวอย่าง ห้องเรียนมีนักเรียน 40 คน ชอบคณิต 25 คน ชอบอังกฤษ 20 คน ชอบทั้งสองวิชา 10 คน
นักเรียนที่ไม่ชอบทั้งสองวิชามีกี่คน
วิธีคิด
1) คนที่ชอบอย่างน้อย 1 วิชา = 25 + 20 − 10 = 35 คน
2) คนที่ไม่ชอบเลย = 40 − 35 = 5 คน
วิธีคิด
1) คนที่ชอบอย่างน้อย 1 วิชา = 25 + 20 − 10 = 35 คน
2) คนที่ไม่ชอบเลย = 40 − 35 = 5 คน
สรุปสั้น ๆ
- U คือขอบเขตทั้งหมด วาดเป็นสี่เหลี่ยม
- A ∪ B: อยู่ใน A หรือ B · A ∩ B: อยู่ในทั้งสองเซต
- A′: อยู่ใน U แต่ไม่อยู่ใน A · A − B: อยู่ใน A แต่ไม่อยู่ใน B
- n(A ∪ B) = n(A) + n(B) − n(A ∩ B)